ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΠΟΡΤΕΣ

Το χοντραίνει ο καπιταλισμός (ηλίθιε). Αφού πρώτα γέμισε τις ηπείρους με εκατομμύρια πτώματα σε πολέμους και εμφύλιους δικών του… παραγωγών, τώρα άρχισε να «αντιγράφει» και τις μεθόδους των ναζιστών! Βαρέλι δίχως πάτο ή η αρχή ενός καινούριο παραλογισμού;

Στη χώρα που «δίδαξε» τη σημαίνει αποικιοκρατία, στη χώρα-σύμβολο των επεμβάσεων, ξεκίνησε ήδη και επίσημα η γκετοποίηση των προσφύγων και ο δημόσιος στιγματισμός τους. Μπορεί (ακόμη) οι Σύριοι, οι Ιρακινοί ή οι Αφγανοί να μην κυκλοφορούν με κίτρινο άστρο στο πέτο του σακακιού τους, αλλά είναι υποχρεωμένοι να ζουν πίσω από… βαμμένες κόκκινες πόρτες! Κι επειδή όλα τα δεινά ξεκινούνε κάπως… πειραματικά, δείτε τι «παίζει» το τελευταίο διάστημα στη βόρεια Αγγλία.

Παρηκμασμένες συνοικίες και εγκαταλελειμμένα σπίτια που κάποτε συγκροτούσαν τη μεσοαστική ψευδαίσθηση της εργατικής τάξης –και που με κυνική βαρβαρότητα ερήμωσε ο νεοφιλελευθερισμός της «σιδεράς» Θάτσερ–, εδώ και κάμποσο καιρό έχουν επιστρατευτεί για να «φιλοξενήσουν» τους πρόσφυγες από τις εμπόλεμες ζώνες της Μέσης Ανατολής. Σπίτια-αποθήκες, μοιάζουν να προετοιμάζουν το ευρωπαϊκό μοντέλο του απαρτχάιντ. Γειτονιές του περιθωρίου, κατά κανόνα ταυτισμένες με την παραβατικότητα και το έγκλημα, «συμμετέχουν» μεθοδικά σε ένα σχέδιο «πειθαρχικής εξόντωσης»!

Ήδη –και σε πλήρη αντίθεση με τα όσα περί των αντιθέτων κραδαίνει ο μεγιστάνας Στιούαρτ Μονκ (στην κυριότητα του οποίου ανήκουν οι τεράστιες εκτάσεις των ακινήτων)– τα πρώτα κρούσματα ρατσιστικής βίας έκαναν την εμφάνισή τους στους τοίχους και τα πεζοδρόμια των γκέτο. Συνθήματα, προπηλακισμοί, περιττώματα, σφαγμένα ζώα (αυτό σαν κάτι να μου θυμίζει), συνθέτουν το κλίμα τρόμου που, αργά αλλά σταθερά, επιβάλλει η παρακρατική αλητεία των βρετανών φασιστών. Και για να μην έχετε την παραμικρή αμφιβολία, η βιαιότητα των ενστίκτων τους, διόλου δεν απέχει από αυτή των εγχώριων δολοφόνων!

Μπορεί ακόμη να μη σακατεύτηκαν στο ξύλο οι πρώτοι «πρόσφυγες ακτιβιστές» που τόλμησαν να αλλάξουν χρώμα στην πόρτα τους, μετατρέποντάς την από κόκκινη σε λευκή, αλλά οι «προειδοποιήσεις» εστάλησαν αμέσως με τους… φουσκωτούς της εταιρίας του Μονκ: οι πρωτοβουλίες εδώ, κομμένες!

Και κάπως έτσι, οι πρόσφυγες κλείστηκαν πάλι πίσω από τις κόκκινες πόρτες! Τώρα όμως στους δρόμους μυρίζει ακόμη πιο έντονα η μπόχα του ρατσισμού. Καλή μας αρχή…

ΑΓΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΠΛΟΚΑ

Θα μπορούσε αυτή η φωτογραφία να παραλληλιστεί με εκείνη όπου ο σύντροφος Στρατούλης συναγελάζεται με τον Φαήλο Κρανιδιώτη σε αντικυβερνητική διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας; Επ’ ουδενί και το εξηγώ: πρώτα γιατί ο Ηλίας Ιωαννίδης είναι πολύ πιο έξυπνος από το υψηλόβαθμο (τρομάρα του) στέλεχος της Λαϊκής Ενότητας και, άρα, δύσκολο να «παρασυρθεί» (και να παγιδευτεί) σε έναν ανίερο επικοινωνιακό συμβολισμό, κι ύστερα επειδή οι «δικοί του παρτενέρ» με τίποτε δεν μπορεί να ταυτιστούν ιδεολογικά και πολιτικά με την φασιστοειδή καφρίλα του (μην ξεχνιόμαστε) πρώην συμβούλου του Σαμαρά. Ξεκαθαρισμένα πράγματα!

Τότε; Ποιος ο λόγος της προβολής της εδώ; Και τι είναι αυτό που την κάνει τόσο «προκλητικά ελκυστική» ώστε να χρήζει ιδιαίτερων κρίσεων και αναφορών; Και από την άλλη; Πόσο «κανονική» μπορεί να είναι μία τόσο ετερόκλητη «αγωνιστική συνοδοιπορία»; Και πού να την εντάξεις; Στο καινούριο μίγμα «πολιτικού πολιτισμού» που διαμορφώνουν οι κυβερνητικές οπισθοχωρήσεις ή σε κάτι το… κοσμικά ανάλαφρον; Σκέψεις κάνω, γιατί κομματάκι δύσκολο να «καταπιείς» και να «χωνέψεις» μια τέτοια κινηματική συνύπαρξη.

Όπως και να το κάνουμε, οι ώρες και οι καιροί δεν σηκώνουν πολιτικά λαϊφ-σταϊλίκια και «κοινωνικές χαλαρότητες»! Αυτά ήταν «παίγνια» των… ξεκούραστων εποχών! Χαριτωμένα και ανέξοδα μέσα στις γενικές μας συμβάσεις και αρκούντως ικανά να «νοστιμέψουν» τη διακινούμενη (ένθεν κακείθεν) ευμάρεια! Τώρα όμως; Τώρα που «σφίξανε οι κώλοι» και όλοι οι «κατεργαρέοι» ψάχνουν τον «πάγκο της συνείδησής» τους για να αναμετρηθούν με τα δύσκολα, πώς πας εσύ, αριστερός άνθρωπος, και «ξεφορτώνεις άνεση» στα μπλόκα και τις κινητοποιήσεις; Δεν σκέφτεσαι ότι το «καις» το άλλοθι; Ότι το στραπατσάρεις;

Χωρίς υπεκφυγές και μασημένα λόγια: αν σήμερα θέλεις να την «πεις» στην κυβέρνηση από αριστερά, δεν βγαίνεις «τσάρκα» με τους υπαίτιους της κρίσης. Δεν κάνεις κολεγιές και συμμαχίες με όλους αυτούς που συνέβαλαν τα μάλα για να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε. Και δεν έχεις κανέναν λόγο να ταυτίσεις τις δράσεις σου με αυτά τα αίσχη που είδαμε στα μπλόκα. Γιατί, σύντροφοι, ο σκοπός δεν αγιάζει πάντα τα μέσα. Ενίοτε και τα ακυρώνει.

ΤΑΡΑΝΤΙΝΟ ΣΕ ΜΕΓΑΛΑ ΚΕΦΙΑ!

Δεν πρόλαβα καλά-καλά να «βγω» από το καθηλωτικό της τρίωρο και αμέσως ξεπήδησαν οι πρώτες σκέψεις για το τι άλλο εκτός από ένα συγκλονιστικό γουέστερν, θα μπορούσε να είναι η νέα ταινία του Κουεντίν Ταραντίνο. Βασανιστικά ερεθιστική ως προς την ιστορική της βάση, σε προδιαθέτει ευθέως για ανάλογες συγκρίσεις και αναγωγές. Μία από αυτές; Ότι ενδεχομένως να πρόκειται για την πιο «δόλια» και υπονομευτική «απάντηση» στο (επιβλητικό μεν, ακραία ρατσιστικό δε) Η γέννηση ενός Έθνους του Ντέιβιντ Γκρίφιθ. Εδώ, με τον μετεμφυλιακό καμβά να αποσπάται από τα επικά στοιχεία και τη «φυλετική καθαρότητα» του Γκρίφιθ και να μετατρέπει το «πολιτικό υποκείμενο» σε μια κλειστοφοβική «εθνική αλληγορία».

Στην κινηματογραφική τους γραφή, οι Μισητοί 8 «ακουμπάνε» με σεβασμό και ευλάβεια επάνω στα κινηματογραφικά χνάρια των ιταλικών σπαγγέτι, επιρροή που «σφραγίζεται» καταλυτικά και από την παρουσία του Ένιο Μορικόνε. Από την άλλη, οι ελκυστικές εμμονές του Ταραντίνο κορυφώνονται δραματουργικά σε ένα περιβάλλον εντελώς αποσπασμένο από την κλασική «λειτουργικότητα» των γουέστερν. Η σύγκρουση καλού-κακού, ανύπαρκτη. Καμία κάθαρση στον ορίζοντα. Καμία δικαίωση. Όλοι οι ήρωες είναι σαν να κατοικούν σε μία «αποικία καθαρμάτων». Δύο κυνηγοί κεφαλών, ένας δήμιος, μία επικηρυγμένη, ένας ρατσιστής σερίφης με προδιαγραφές συμμορίτη της Κου Κλουξ Κλαν, ένας πρώην καραβανάς του Νότου που ξερνάει μίσος για τους νέγρους, ένας κυνικός γελαδάρης δολοφόνος, ένας Μεξικάνος της ίδιας «ποιότητας» με τους υπολοίπους, συνθέτουν τον έμψυχο κύκλο μιας προδιαγεγραμμένης τραγωδίας. Το αίμα «μυρίζει» από την πρώτη σκηνή.

Στον αντίποδα της «απλωμένης οπτικής» και των «αργών εξελίξεων» (όπως αριστοτεχνικά τις δίδαξε ο Σέρτζιο Λεόνε), ο Ταραντίνο «κλείνει» από την αρχή την αφήγησή του στους… τέσσερις τοίχους. Ξεκινώντας από το εσωτερικό μίας άμαξας (με τους διαλόγους εντός της να τα… σπάνε) και καταλήγοντας σε ένα «ξεχασμένο από το Θεό» κατάλυμα-πανδοχείο στη μέση του πουθενά. Ουσιαστικά, ο Ταραντίνο «θεατρικοποιεί» ένα είδος που η σκηνική και αισθητική του ταυτότητα είναι συνυφασμένη με μεγάλες εικονογραφήσεις. Στους Μισητούς 8, ο θεατής «μυρίζει χνώτο». Οι ματιές έχεις την αίσθηση ότι βρίσκονται σε συνεχή ομηρεία. Λίγο να «στήσεις αυτί» θα αφουγκραστείς τον ήχο από τα χτυποκάρδια.

Οι Μισητοί 8 είναι ο απόλυτος… Ταραντινισμός! Γι’ αυτό και ταινιάρα! Και γιατί και στις πιο μικρές της λεπτομέρειες, παραμένει αψεγάδιαστη. Αν κάτι όμως πρέπει να ξεχωρίσω και να αναφέρω, αυτό είναι η ερμηνεία της «ξεχασμένης» Τζένιφερ Τζέισον Λη. Απλά, σπουδαία!

Για ευνόητους λόγους, η ταινία δε συνιστάται για «χαλαρές εξόδους».

Η ΕΞΙΛΕΩΣΗ ΤΩΝ ΕΝΟΧΩΝ

Τρόμο και αηδία προκαλεί το οκτάλεπτο ρεπορτάζ που μετέδωσε το βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο SkyNews από το ναυάγιο της Παρασκευής έξω από τη Σάμο. Το παρακολουθώ συγκλονισμένος με πιασμένη την ψυχή! Δυσφορώ, αγανακτώ, θλίβομαι… Ένα ναυαγοσωστικό σκάφος μιας φιλανθρωπικής οργάνωσης να έχει μετατραπεί σε τηλεοπτικό πλατό, για να φιλοξενήσει τον βίαιο εξευτελισμό ενός εικοσάχρονου αγοριού από την Τουρκία. Ένστολοι του Λιμενικού Σώματος να μεταχειρίζονται επάνω του καραμπινάτες μεθόδους ψυχολογικού βασανισμού. Η βαρβαρότητα στο αποκορύφωμά της!

Κι όμως, αυτό το αίσχος, αυτή η καπηλεία του ανθρώπινου πόνου, αυτή η κτηνωδία των ανδρών του Λιμενικού, αναπαράγεται στα Κοινωνικά Δίκτυα ως… συγκινητικό ρεπορτάζ! Ο εξαναγκασμός του πιτσιρικά από την Τουρκία να παρακολουθήσει την τραγική σκηνή της αναγνώρισης των τριών νεκρών παιδιών από τους γονείς τους, μεταδίδεται ως… ωφέλιμος παραδειγματισμός! Το κλάμα του, το τσάκισμα των λυγμών του, το σπασμένο του βλέμμα, η κατάρρευσή του, διακινούνται ως… στοιχεία ενοχής!

Ένα αγόρι είκοσι χρονών, προσφυγάκι και το ίδιο που οι διακινητές της απέναντι όχθης παρέδωσαν στα αδύνατα χέρια του το τιμόνι της διαφυγής, γίνεται τώρα ο υπαίτιος της συμφοράς. Τι κι αν και το ίδιο κινδύνευσε για να πνιγεί. Τι κι αν η πορεία του ήταν χαραγμένη πάνω στην ίδια προσφυγιά. Τι κι αν το μόνο που διακινούσε ήταν η μοίρα του και η ορφάνια! Για τους τζιχαντιστές του Λιμενικού, ο ένοχος είχε βρεθεί! Και κάπως έτσι, οι μαντράχαλοι και οι παλικαράδες με τις στολές, χωρίς να λογαριάζουν νόμους και διεθνείς συμβάσεις, θα γράψουν στα ντοπαρισμένα τους απόκρυφα κάθε έννοια αρμοδιότητας και καθήκοντος.

Το κουλό και συνάμα πολιτικά ανορθόδοξο; Να ακούς τον αρμόδιο υπουργό (ναι, τον σοβαρό Δρίτσα) να χαρακτηρίζει την πράξη «συμπεριφορά καθ’ υπερβολήν», πασπαλίζοντάς την με «ανθρωπιστικά ευρήματα» του τύπου: η συναισθηματικά αυθόρμητη, αλλά και λογικά εύγλωττη ερμηνεία που δίνω είναι η ανθρώπινη ταύτιση των λιμενικών με τα θύματα αυτού του ακήρυχτου πολέμου…

Πίσω από (άλλο ένα) τραγικό συμβάν, πίσω από την απάνθρωπη (και παράνομη) συμπεριφορά των ανδρών του Λιμενικού, αυτό που (ηθελημένα;) καταφέρνει το ρεπορτάζ, είναι να μετατρέψει το θύμα σε θύτη και να αφαιρέσει από τη μεγάλη εικόνα της παγκόσμιας τραγωδίας τους πραγματικούς ενόχους. Κι αν κρίνω από την «αποδοχή», εκτιμώ ότι το καταφέρνει!

Ο ΙΑΣΩΝΑΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Μωρέ τι μας λέτε! Από πότε οι συνεργάτες της κυβέρνησης (της όποιας κυβέρνησης), περνούσαν από το «λαϊκό κόσκινο» για να εγκριθεί η καταλληλότητα και η επάρκεια τους; Από πότε οι πολιτικές – μετακλητές θέσεις που αποσκοπούν στην ιδεολογική και πολιτική συνοχή του κυβερνητικού έργου, μετέρχονται της κομματικής ιδιότητας και μεταπηδούν στα επίπεδα της... αξιοκρατίας; Εσείς θα πείτε με ποιους θα κουμαντάρει τη χώρα η κυβέρνηση; Εσείς θα προτείνετε τους ανθρώπους που προορίζονται για στενοί συνεργάτες των βουλευτών και των υπουργών; Πάτε καλά;

Και άντε πάτε! Γιατί αγάπες μου αργήσατε σαράντα ολόκληρα χρόνια (ναι, 40 ολόκληρα χρόνια!) για να ανακαλύψετε το αναξιοκρατικόν του πράγματος; Χαμπάρι δεν πήρατε με ποιους διοικήσουν το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία; Τίποτε δεν ακούσατε για τους διευθυντές στα νοσοκομεία; Για τους προέδρους στα λιμάνια και στους οργανισμούς; Για τους νομικούς  συμβούλους στις τράπεζες; Για τους προϊστάμενους στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση; Τίποτε ή γαργάρα και σιωπή ένεκα μιας υπόσχεσης ή μιας προσδοκίας;

Δεν χρειάζεται να αραδιάσω τα ονόματα των «ευνοημένων», ούτε και να τα συνοδεύσω με τις «κομματικές τους καταγωγές». Δεν χρειάζεται να πω ποιοι κινούσαν τα νήματα των τοποθετήσεων και με ποιους τρόπους γινόταν οι μοιρασιές. Τα ζήσαμε και τα ξέρουμε.

Και επειδή ακριβώς τα ζήσαμε και τα ξέρουμε, μη πάτε να μας τη "βγείτε" τώρα και από πάνω. Κάλμα και ήρεμα! Γιατί, ούτε το ηθικό πλεονέκτημα έχετε, ούτε την έξωθεν καλή μαρτυρία για να μας το «παίζετε» σήμερα έντιμοι και τιμητές. Οπότε, κάντε μία προσπάθεια να ελέγξτε το αχαλίνωτο της πολιτικής σας σκέψης και όταν με το καλό το καταφέρετε, εδώ είμαστε για τα περαιτέρω.

Δράττομαι όμως της ευκαιρίας να πω – εμμέσως – δυό λόγια και για τον Ιάσωνα Σχινά, που τόσο λοιδορήθηκε από τους γνωστούς – και μη εξαιρετέους – γραφιάδες της... παλαιάς συνενοχής. Όχι γι αυτή καθ’ αυτή την υπόθεση που τον αφορά προσωπικά (και που τόσο διαστρεβλώθηκε από την δημοσιογραφία των διάφορων... protagon), αλλά για το δικαίωμα ενός νέου στο λάθος και την υπερβολή.

Δεν θα αναλωθώ στο περιεχόμενο των επιστολών του. Μόνο μία ιστορία θα σας διηγηθώ και μακάρι να αποδειχτεί και διδακτική:

Ήταν παραμονές των εκλογών του Νοέμβρη του 1977 και ΄γω, κνιτάκι στα 19 μου, συμμετέχω σε μία «γενναία» αφισοκόλληση στο κέντρο της Καβάλας. Στη γωνία του Επιμελητηρίου, συναντιόμαστε με τους «αντιπάλους οπορτουνιστές» της Συμμαχίας (σαν τώρα θυμάμαι ανάμεσα τους τον Γερακίνη και τον Διπλό), και, τι πιο φυσικό, μέσα σε λίγα λεπτά να φουντώσουν τα «ιδεολογικά μας πάθη». Στο πηγαδάκι που στήθηκε μπροστά από την είσοδο με τα ηλεκτρικά του Πασχαλίδη, συμμετέχει ένας γέροντας, που μιλάει ευγενικά ήρεμα και σιγανά, προσπαθώντας με τον τρόπο του να τιθασεύσει την ορμή της «απέναντι νιότης». Δεν καταλαβαίνουμε τίποτε. Με σημαία το «κομματικό αλάθητο» και τον φανατισμό των νεόκοπων στα ύψη, σφυροκοπούμε ανελέητα τον συνομιλητή μας. Νοιώθουμε νικητές!

Εκείνος παραμένει ατάραχος και χαμογελαστός. Ζεστά χαμογελαστός κι ας τον πιρουνιάζει το απρόσμενο κρύο. Ακούω ότι είναι υποψήφιος βουλευτής με τη Συμμαχία. Δεν τον γνωρίζουμε. Κάποιος θα αναφέρει κάτι για «τον πρώτο κομμουνιστή δήμαρχο», άλλα η πληροφορία χάνεται μέσα στη βουή των αντεγκλήσεων. Μέχρι που κάποιος έσκυψε από πίσω του και του είπε: σύντροφε Παρτσαλίδη, να πηγαίνουμε, είναι αργά...  

Κνιτάκι εγώ στα 19 μου, άοπλο και θρασύ, απέναντι στον Μήτσο Παρτσαλίδη! Και κανένας να με προφυλάξει από την κακοτοπιά και την ύβρι.

Από εκείνη τη νύχτα, μαζεύω τα «ιδεολογικά μου κομμάτια», ευγνωμονώντας τον για το μεγάλο μάθημα. Γιατί ο Μήτσος Παρτσαλίδης, ούτε μας απαξίωσε, ούτε μας φέρθηκε με υπεροψία. Τα νιάτα σας να είχα... Αυτό είπε και έστριψε μαζί με τους συντρόφους του προς την Δοϊράνης!